Uw lucht-lucht warmtepomp en de premies: het antwoord in vier regels
U twijfelt tussen een toestel dat u als airco laat noteren en een toestel dat u als warmtepomp laat noteren, en u vraagt zich af of dat iets uitmaakt voor uw factuur. Het maakt alles uit, en het is de enige vraag die er in dit dossier werkelijk toe doet: verwarmt uw installatie ook, of koelt ze alleen? Koelt ze alleen, dan is er in Vlaanderen geen steun. Verwarmt ze ook, dan wordt ze beoordeeld als lucht-lucht warmtepomp en is steun onder voorwaarden mogelijk.
Waarom u hier geen bedragen vindt. De voorwaarden en de bedragen van de Vlaamse steun worden regelmatig bijgestuurd, en het stelsel is onlangs nog hervormd. Een cijfer dat vandaag klopt en over acht maanden niet meer, is op een pagina als deze schadelijker dan geen cijfer, want u engageert er tienduizend euro op. Wat wij wel geven, zijn de regels die stabiel zijn, en de vragen die u moet stellen voor u tekent.
| Uw situatie | Wat dat betekent |
|---|---|
| Uw toestel koelt alleen | Geen Vlaamse steun, hoe zuinig het ook is |
| Uw toestel verwarmt én koelt | Beoordeeld als lucht-lucht warmtepomp, steun onder voorwaarden |
| U plaatst er een warmtepompboiler bij | Een aparte categorie, dus een apart dossier |
| Uw woning is oud genoeg | Btw van 6 % in plaats van 21 %, rechtstreeks op de factuur |
| Uw gemeente heeft een eigen reglement | Mogelijk een bijkomende tussenkomst, na te vragen |
De functie van het toestel, en niet uw gebruik ervan
Dit is het punt waarop het vaakst geld verloren gaat, en het gebeurt bij de ondertekening, niet bij de installatie. Een omkeerbare airco en een lucht-lucht warmtepomp zijn technisch hetzelfde toestel: dezelfde compressor, dezelfde koelkring, dezelfde binnen- en buitenunit. Alleen de richting waarin de kring draait verschilt. Er is geen technische grens tussen de twee namen.
Administratief is er die grens wel. In Vlaanderen bestaat er geen steun voor een toestel dat enkel koelt, omdat zo'n toestel alleen verbruik toevoegt aan uw woning. Een toestel dat ook verwarmt, vervangt of vult een bestaande warmtebron aan, en wordt daarom als warmtepomp beoordeeld.
De praktische gevolgtrekking is eenvoudig en kost u niets: laat uw offerte opmaken op de verwarmingsfunctie, met het verwarmingsvermogen en de SCOP erop, ook wanneer u het toestel in de praktijk vooral in de zomer zult gebruiken. Wie een omkeerbaar toestel koopt en het als « airco » laat noteren, sluit een deur die openstond. Zie ook koelen met een omkeerbaar toestel.
Het btw-tarief: de hefboom die zeker is
Van alles wat op deze pagina staat, is dit het enige mechanisme waarvan u het effect vooraf exact kunt uitrekenen, want het staat rechtstreeks op uw factuur. Voor een woning die oud genoeg is, geldt op renovatiewerken het verlaagde btw-tarief van 6 % in plaats van 21 %.
Op de bedragen die Energiebewust Ontwerpen voor België opgeeft, telkens geplaatst en exclusief btw, geeft dat het volgende beeld:
| Configuratie | Bedrag excl. btw | Verschil tussen 6 % en 21 % |
|---|---|---|
| 1 binnenunit | 1.800 tot 3.500 euro | ongeveer 270 tot 525 euro |
| 2 binnenunits | 2.800 tot 4.800 euro | ongeveer 420 tot 720 euro |
| 3 tot 4 binnenunits | 3.800 tot 6.800 euro | ongeveer 570 tot 1.020 euro |
| 5 binnenunits | 5.500 tot 9.500 euro | ongeveer 825 tot 1.425 euro |
De derde kolom is het verschil van vijftien procentpunt toegepast op het bedrag exclusief btw. Bij een installatie met vier of vijf binnenunits weegt dat zwaarder door dan het merkverschil waar de meeste gesprekken over gaan.
De valstrik bij het vergelijken. Prijzen voor airco worden vaak inclusief btw vermeld, prijzen voor warmtepompen vaak exclusief. Twee offertes die op het eerste gezicht dertig procent uit elkaar liggen, kunnen dus hetzelfde toestel voorstellen. Vraag altijd beide bedragen, en het toegepaste tarief erbij.
De post die uw dossier splitst: sanitair warm water
Een lucht-lucht warmtepomp maakt geen sanitair warm water. Energiebewust Ontwerpen stelt het zonder omweg: het toestel verwarmt of koelt enkel lucht. Wie zijn ketel volledig wegdoet, heeft dus een tweede oplossing nodig voor douche en kraan, doorgaans een warmtepompboiler.
Voor uw steundossier betekent dat twee dingen. Ten eerste is de warmtepompboiler een aparte categorie: het is een eigen dossier met eigen voorwaarden, los van de warmtepomp voor verwarming. Laat de twee posten dus apart offreren, ook wanneer dezelfde installateur beide plaatst. Ten tweede hoort die tweede post in uw budget te staan voor u offertes vergelijkt: twee voorstellen die even duur lijken kunnen precies op dit punt sterk verschillen, en het verschil komt pas boven wanneer de ketel al weg is.
Wat er hoe dan ook geldt, met of zonder premie
Los van elke steunmaatregel liggen er drie regels vast. Ze kosten u niets om na te trekken en ze zijn juridisch veel steviger dan om het even welk bedrag.
De erkenning van de technicus, zonder drempel
Elke handeling aan het koelcircuit van een toestel met gefluoreerde broeikasgassen is in Vlaanderen voorbehouden aan een erkend koeltechnicus, tewerkgesteld bij een erkend koeltechnisch bedrijf. Er is geen ondergrens in vermogen. Het is bovendien de persoon die erkend moet zijn en niet alleen het bedrijf, en de erkenning wordt om de vijf jaar hernieuwd. Bij een lucht-lucht warmtepomp wordt de kring ter plaatse aangesloten en gevuld, dus die eis geldt al bij de plaatsing. Vraag het erkenningsnummer op voor u tekent.
De keuring, die aan het koelvermogen hangt
De periodieke keuring van comfortkoeling begint boven 12 kW nominaal koelvermogen, op basis van titel II van het VLAREM, met een eerste keuring binnen het jaar na indienststelling en daarna om de vijf jaar tussen 12 en 50 kW, door een erkend airco-energiedeskundige. Twee dingen worden daarbij vaak fout begrepen: de vermogens van de verschillende installaties in hetzelfde gebouw worden opgeteld, dus de drempel geldt op gebouwniveau; en het is het koelvermogen dat telt, ook wanneer u het toestel hoofdzakelijk als verwarming gebruikt, want een omkeerbaar toestel draagt hoe dan ook een nominaal koelvermogen. Een huishoudelijke installatie haalt die 12 kW zelden alleen.
De periodieke lekcontrole van F-gassen speelt op dit niveau niet: die start vanaf vijf ton CO₂-equivalent, wat voor R32 met een GWP van 675 op ongeveer 7,4 kilogram koelmiddel neerkomt, terwijl een huishoudelijk toestel er 1 à 1,5 bevat.
De vergunning, waar het courante advies verouderd is
Sinds de wijziging van het Vrijstellingenbesluit zijn de bovengrondse delen van warmtepompen en airco's in de tuin, tegen een gevel of op een plat dak vrijgesteld van omgevingsvergunning tot op twee meter van de perceelsgrens of tegen een bestaande scheidingsmuur, voorgevel inbegrepen. Wie u vandaag nog een toestel verkoopt met het argument dat u er geen vergunning voor nodig hebt, verkoopt u een voordeel dat intussen voor bijna alle plaatsingen geldt.
Voorwaarden blijven wel gelden: een hoofdzakelijk vergund gebouw, en geen strijdigheid met een verordening, met verkavelingsvoorschriften of met vergunningsvoorwaarden. Beschermd erfgoed houdt zijn eigen regeling. In een appartementsgebouw is de gevel in de regel een gemeenschappelijk deel waarover de algemene vergadering beslist: ga langs de syndicus voor u iets bestelt.
De zes vragen die u stelt voor u tekent
- Staat het toestel op de offerte als warmtepomp, met verwarmingsvermogen en SCOP, en niet enkel als airco met een koelvermogen ?
- Welke SCOP, en voor welke klimaatzone berekend ? Bobex vermeldt dat die waarde per land en per regio verschilt.
- Welke bivalentietemperatuur is aangenomen, en welk vermogen levert het toestel op dat punt nog ? Zie het gedrag bij vorst.
- Wat is er voorzien voor sanitair warm water, en is die post apart geoffreerd ?
- Welk btw-tarief wordt toegepast, en zijn de vermelde bedragen inclusief of exclusief ?
- Wat is het erkenningsnummer van het koeltechnisch bedrijf dat de kring aansluit ?
Geen van die zes vragen kost iets. Samen maken ze twee offertes vergelijkbaar die op het eindbedrag na identiek lijken, en ze zeggen u meteen of de installateur de berekening werkelijk gemaakt heeft. Ga uw steundossier daarnaast altijd na bij de bevoegde instantie voor u bestelt, en niet erna: de voorwaarden worden geregeld bijgestuurd en een aanvraag achteraf indienen is niet altijd mogelijk.